Örlítið um jarðfræði Austurlands
Ísland er fremur ungt á jarðfræðilegan mælikvarða. Það byrjaði að myndast fyrir um 60 milljón árum síðan en samt eru elstu hlutar landsins, Vestfirðir og Austfirðir ekki nema um 16 milljón ára gamlir. Ástæðan fyrir þessu er sú að nýtt berg myndast á gosbeltinu sem liggur þvert yfir landið og ýtir landinu til beggja átta. Bergið austast og vestast veðrast og brotnar og því stækkar landið ekki í raun heldur endurnýjast.
Ísaldarjökullinn skreið yfir landið og svarf Austfirðina. Þannig opnaðist bergið og jarðlögin komu í ljós.
Flestar tegundir íslenskra skrautsteina eru svokallaðar holufyllingar. Það þýðir að steinninn myndast í holu eða sprungu í bergi á löngum tíma. Heitt vatn og steinefni leika um holuna og smám saman hleðst upp fagur skrautsteinn. Hvaða steinn það verður fer eftir hitastigi vatnsins, steinefnunum í umhverfinu og fleiri umhverfisþáttum. Um 150 tegundir steina hafa fundist á Íslandi.
Kvarts er meðal algengustu steinda í heiminum. Ein birtingarmynd kvarts eru skrautsteinar á borð við bergkristal, agat, jaspis, ópal, ónyx og ametyst sem allir finnast á Austurlandi. Kalsít er einnig algengt, sem og fjölbreytt flóra geislasteina. Á Austurlandi finnst einnig mikið af baggalútum og töluvert af steingervingum.
Þekktasta steintegundin er þó án efa silfurberg (tært afbrigði af kalsíti) sem unnið var námu og flutt úr landi í tonnavís allt fram á fyrri hluta 20. aldar.
Smelltu á myndirnar til að sjá stærri útgáfu með myndatexta